Prezydent podpisał ustawę wprowadzającą ważne zmiany w zwolnieniach lekarskich i kontroli ZUS. Nowe przepisy wejdą w życie w trzech etapach – od stycznia 2026, kwietnia 2026 oraz od 2027 roku. Sprawdź, co naprawdę się zmienia i jakie nowe prawa zyskuje ZUS.
Zmiany od 27 stycznia 2026 – nowe uprawnienia ZUS
Od 27 stycznia 2026 roku ZUS będzie miał łatwiejszy dostęp do kontroli zwolnień lekarskich oraz orzecznictwa o niezdolności do pracy.
- ZUS zyska prawo do kontroli zwolnień z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny.
- Może żądać wyjaśnień od ubezpieczonych dotyczących zasadności L4.
- W przypadku nieprawidłowości lekarzy wystawiających zwolnienia, dokumenty mogą być przekazywane do samorządu lekarskiego.
- Odwołania od cofnięcia prawa do wystawiania zwolnień będą rozpatrywane przez Prezesa ZUS, a nie ministra rodziny.
Zmiany od 13 kwietnia 2026 – kiedy tracisz zasiłek?
Od 13 kwietnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe, precyzyjne zasady dotyczące utraty prawa do zasiłku chorobowego.
- Zasiłek zostanie odebrany, jeśli ubezpieczony podejmie aktywność niezgodną z celem zwolnienia lekarskiego.
- Wykonywanie pracy zarobkowej podczas L4 nadal skutkuje utratą zasiłku za cały okres zwolnienia.
- Pojawią się nowe definicje pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia.
Kontrole ZUS – kto i jak będzie sprawdzany?
Kontrole zwolnień lekarskich nadal będą przeprowadzać:
- płatnicy składek (pracodawcy zatrudniający ponad 20 osób),
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Kontrole mogą dotyczyć zwolnień z powodu choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny oraz osób korzystających ze zwolnienia po zakończeniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
Kontrolerzy zyskają nowe uprawnienia, w tym możliwość legitymowania, wejścia do miejsca kontroli (np. domu) oraz zbierania informacji od ubezpieczonego, pracodawcy i lekarza.
Zmiany w orzecznictwie ZUS
- Orzeczenia będą mogły wydawać nie tylko lekarze specjaliści, ale także lekarze w trakcie specjalizacji i z co najmniej 5-letnim doświadczeniem.
- Dodatkowo orzeczenia będą mogły wydawać fizjoterapeuci oraz pielęgniarki z tytułem specjalisty w swojej dziedzinie.
- Wprowadzona zostanie większa elastyczność form zatrudnienia i wynagradzania kadry medycznej w ZUS.
Rewolucyjne zmiany od 1 stycznia 2027 roku
- Jedno zwolnienie lekarskie będzie mogło obejmować pracę u kilku pracodawców, jeśli rodzaj pracy na to pozwala.
- Badania lekarskie i orzeczenia będą mogły odbywać się zdalnie – przez wideowizytę.
- ZUS będzie miał 30 dni na wydanie orzeczenia, a przekroczenie terminu umożliwi złożenie ponaglenia.
- Dostęp do dokumentacji medycznej będzie regulowany 14-dniowym terminem udostępnienia danych.
- Prezes ZUS zyska rozszerzone narzędzia do nadzoru nad lekarzami orzecznikami.
Przeczytaj też: Ponad 100 kg nielegalnego tytoniu. Policja uderzyła pod Nową Solą (ZDJĘCIA)
